Đi lễ đầu năm ngày đông người: lên kế hoạch, giữ an toàn, giữ đồ và đi lễ văn minh
Trả lời ngắn: đi lễ đầu năm ngày đông nên đi vào giờ sớm hoặc ngày ít người, gửi xe ở bãi có vé, mang ít đồ, giữ ví và điện thoại phía trước, hẹn điểm gặp nếu lạc nhau, không chen lấn, không tranh cướp lộc. Người già, trẻ nhỏ, người có bệnh nên cân nhắc đi ngày thường.
Đi lễ đầu năm là nếp lâu đời của người Việt: cầu bình an, cầu may cho năm mới. Mùng một Tết, rằm tháng Giêng, ngày khai hội ở các chùa, đền lớn có thể có hàng chục nghìn người cùng đến.
Đông người kéo theo nhiều nguy cơ: chen lấn, lạc nhau, móc túi, lừa đảo, ngộ độc thức ăn, ách tắc giao thông. Một chút chuẩn bị giúp chuyến đi trọn vẹn.
Chọn ngày, chọn giờ
Không nhất thiết phải đi đúng mùng một hay đúng rằm. Nhiều người chọn đi những ngày ngay trước hoặc sau đó, vẫn trong tháng Giêng, để tránh đông. Nếu muốn đi đúng ngày, đi thật sớm buổi sáng hoặc chiều muộn thường đỡ đông hơn giữa trưa.
Theo dõi thông báo của ban tổ chức lễ hội về giờ mở cửa, phân luồng, những ngày dự kiến đông nhất.
Phương tiện và gửi xe
Với lễ hội lớn, cân nhắc đi xe buýt, xe khách hoặc đi chung để giảm ùn tắc. Nếu đi xe riêng, gửi xe ở bãi chính thức có vé, giá niêm yết; tránh những điểm trông xe tự phát thu giá cắt cổ. Ghi nhớ vị trí bãi xe hoặc chụp ảnh biển hiệu gần đó.
Mang gì, không mang gì
- Mang: nước uống, khăn giấy, áo khoác mỏng, sạc dự phòng, ít tiền mặt lẻ, giấy tờ cần thiết.
- Không mang: trang sức đắt tiền, nhiều tiền mặt, túi xách cồng kềnh.
- Lễ vật gọn nhẹ hoặc mua tại chỗ ở nơi có giá niêm yết.
Túi đeo trước ngực, khóa kéo cẩn thận là lựa chọn an toàn hơn túi đeo sau lưng.
Phòng móc túi
Nơi đông người, kẻ gian thường lợi dụng lúc chen lấn, lúc mọi người đang chắp tay khấn vái. Giữ điện thoại trong túi kín, không cầm điện thoại lỏng tay khi đứng giữa đám đông. Cảnh giác những người cố tình xô đẩy, áp sát.
Nếu bị mất đồ, báo ngay bảo vệ di tích hoặc công an trực tại lễ hội; khóa thẻ ngân hàng, đổi mật khẩu nếu mất điện thoại.
Phòng lừa đảo dịp lễ
Những hình thức hay gặp: người tự xưng thầy xem tướng, phán hạn rồi đòi tiền làm lễ giải; người bán vật phẩm "đã khai quang" giá cao; người mời viết sớ, dâng sao với giá không minh bạch; người xin tiền "xây chùa" ngoài cổng.
Nguyên tắc: không đưa tiền cho người lạ, không quyết định khi đang lo sợ. Mọi việc lễ ở chùa chính thức đều có thể hỏi văn phòng chùa.
Chen lấn: nguy hiểm thật sự
Những vụ xô đẩy ở lễ hội đông có thể gây ngã, chấn thương. Khi đám đông dồn ứ, không cố chen lên, đứng sang bên, giữ tay che ngực tạo khoảng thở. Bảo vệ trẻ nhỏ bằng cách bế hoặc giữ chặt tay, tốt nhất không đưa trẻ quá nhỏ vào những điểm quá đông.
Nếu bị ngã giữa đám đông, cố gắng co người, che đầu và đứng dậy nhanh nhất có thể; những người xung quanh nên dừng lại tạo khoảng trống.
Không tranh cướp lộc, ấn
Ở một số lễ hội, việc tranh cướp lộc, cướp hoa, cướp ấn từng gây hỗn loạn. Lộc là sự chia sẻ, không phải chiến lợi phẩm. Những năm gần đây nhiều ban tổ chức đã đổi cách phát lộc, phát ấn để giữ trật tự; người đi lễ nên làm theo hướng dẫn.
Trẻ nhỏ và người già
Cho trẻ đeo vòng hoặc giữ thẻ ghi số điện thoại bố mẹ, dặn con đứng yên tại chỗ và tìm bảo vệ nếu lạc. Hẹn trước một điểm gặp dễ nhận ra như cổng chính, gốc cây lớn.
Người già nên được nghỉ ngơi thường xuyên, tránh leo nhiều bậc dốc trong thời tiết lạnh. Người có bệnh tim mạch, huyết áp mang theo thuốc, đi cùng người thân, và cân nhắc đi ngày vắng.
Thời tiết đầu năm
Miền Bắc đầu năm thường lạnh, mưa phùn, đường lên chùa núi trơn. Mặc đủ ấm, đi giày đế bám, mang áo mưa mỏng. Miền Nam nắng nóng, cần uống đủ nước, đội mũ, tránh đứng lâu giữa trưa.
Ăn uống quanh khu lễ hội
Hàng quán quanh lễ hội đông đúc, có nơi không đảm bảo vệ sinh. Chọn quán có niêm yết giá, đồ ăn được nấu chín kỹ, nước đóng chai còn niêm phong. Người có bệnh dạ dày, trẻ nhỏ nên mang đồ ăn nhẹ từ nhà.
Giữ chùa, đền sạch đẹp
Mỗi mùa lễ hội, các di tích phải thu gom hàng tấn rác. Mang rác ra khỏi khu thờ tự hoặc bỏ đúng thùng; không xả vàng mã, tiền lẻ, đồ lễ bừa bãi; không bẻ cành, hái hoa, khắc tên lên cây, lên tường.
Đi lễ cả nhà: chia việc
Gia đình đông người nên chia việc: một người giữ vé xe và đồ đạc, một người lo trẻ nhỏ, một người phụ trách lễ vật. Thống nhất trước lộ trình lễ để không phải tìm nhau giữa đám đông.
Khi không thể đi
Không đi lễ đầu năm được vì bận, vì sức khỏe, vì ở xa, không có gì phải áy náy. Thắp hương ở bàn thờ nhà, khấn nguyện, làm một việc tốt đầu năm, hoặc đi lễ vào dịp khác trong năm đều trọn lòng thành.
Lễ hội trên núi, trên sông
Những lễ hội như chùa Hương phải đi đò, Yên Tử phải leo núi có thêm rủi ro riêng. Đi đò thì mặc áo phao nếu có, không đứng lên giữa thuyền, không ngồi quá số người cho phép. Leo núi thì đi chậm, nghỉ theo sức, không leo đường tắt chưa được mở.
Cáp treo là lựa chọn tốt cho người già, người có bệnh tim mạch, nhưng giờ cao điểm có thể phải xếp hàng lâu; chuẩn bị đồ ăn nhẹ, nước uống khi chờ.
Đốt vàng mã và an toàn cháy nổ
Ngày đông, lò hóa vàng ở các di tích hoạt động liên tục, khói và tàn lửa bay nhiều. Đứng xa lò khi đang đốt, không để trẻ lại gần, không tự đốt vàng mã ở những chỗ không cho phép. Ghi nhớ lối thoát hiểm ở những khu nhà thờ tự bằng gỗ.
Đi lễ mà vẫn giữ lịch sinh hoạt
Đầu năm thường có nhiều cuộc đi lễ liên tiếp, kèm tiệc tùng, thức khuya. Người lớn tuổi dễ mệt, trẻ nhỏ dễ ốm. Chia lịch đi lễ thành nhiều ngày, xen kẽ ngày nghỉ ở nhà giúp cả nhà giữ sức khỏe cho năm mới.
Sau chuyến đi lễ
Về đến nhà, kiểm lại đồ đạc, nghỉ ngơi, uống nước ấm. Nếu trẻ nhỏ, người già có dấu hiệu sốt, mệt sau ngày đi lễ lạnh và đông, theo dõi sát và đưa đi khám khi cần. Chia lộc cho người nhà, kể lại chuyến đi như một kỷ niệm đầu năm.
Ghi nhớ ngắn gọn
- Chọn giờ sớm hoặc ngày ít đông.
- Gửi xe bãi chính thức, mang ít đồ.
- Giữ ví, điện thoại phía trước.
- Hẹn điểm gặp, giữ chặt tay trẻ.
- Không đưa tiền cho người lạ, không chen lấn tranh lộc.
- Mang rác ra khỏi khu thờ tự.
Một chuyến đi lễ bình an là khởi đầu năm mới tốt nhất.
Ai muốn mang theo một vật nhỏ làm lời nhắc bình an trong năm, như chiếc vòng tay đá hay hồ lô mini thay cho việc mua vội ở hàng rong quanh lễ hội, có thể chọn trước tại mục hồ lô trên Thế Giới Phong Thủy, nơi có thông tin sản phẩm rõ ràng.